Jak przygotować dziecko do zabiegu

Informacja dla rodzicÓw dziecka przed zabiegiem stomatologicznym w znieczuleniu ogÓlnym

Szanowni Państwo,
Proszę o zapoznanie się z następującymi informacjami przed wyrażeniem i podpisaniem świadomej zgody na proponowany zabieg stomatologiczny w znieczuleniu ogólnym u Waszego dziecka.

Tryb konsultacji przebiegających przez zabiegiem w znieczuleniu ogólnym

Przed zabiegiem w znieczuleniu ogólnym w naszej Poradni musi się odbyć co najmniej jedna wizyta pacjenta oraz opiekuna prawnego. W czasie tej wizyty dochodzi do konsultacji stomatologicznej, określającej zakres przyszłego zabiegu oraz konsultacji anestezjologicznej, podczas której lekarz anestezjolog oceniając stan zdrowia dziecka ocenia stopień ryzyka zabiegu, wtedy też jest określany jest docelowy termin zabiegu. W czasie tej wizyty rodzice zobowiązani są do przekazania dokładnych i wyczerpujących odpowiedzi na pytania zadawane przez lekarza zawarte w ankiecie "Konsultacja anestezjologa". Konsekwencje zatajenia istotnych informacji dotyczących stanu zdrowia dziecka ponoszą rodzice/opiekunowie prawni.

Potrzebę i zakres badań krwi przed zabiegiem uzgadniana jest wcześniej z anestezjologiem. Lekarze Poradni kierują się zasadą, żeby nie zlecać niepotrzebnych badań.

Przygotowanie dziecka do zabiegu

Przed zabiegiem w znieczuleniu ogólnym dziecko nie może jeść przez 6 godzin (dotyczy to również wszystkich słodyczy) oraz nie może pić przez 3 godziny. Do picia w dniu zabiegu można podawać wyłącznie wodę, herbatę (może być osłodzona) lub sok jabłkowy – nie później niż 3 godziny przed planowanym zabiegiem. Nie wolno podawać dziecku mleka, soków cytrusowych i napojów gazowanych (nawet po ich "odgazowaniu"). Nie wolno dawać dziecku gumy do żucia. Jeżeli dziecko na stałe przyjmuje doustnie leki, ich podanie w dniu zabiegu należy uzgodnić wcześniej z anestezjologiem. W razie decyzji o ich podaniu rano przed zabiegiem – do popicia należy użyć niewielkiej ilości wody. Jeżeli mimo Państwa starań dziecko coś zje w okresie 6 godzin lub wypije w okresie 3 godzin przed rozpoczęciem znieczulenia, fakt ten należy zgłosić anestezjologowi. W tej sytuacji, dla dobra dziecka, zabieg zostanie przesunięty na późniejszą godzinę lub wykonany w innym terminie. Zatajenie tego faktu przed anestezjologiem może spowodować powikłania zagrażające życiu dziecka.

Zabieg należy również odłożyć w przypadku wystąpienia infekcji przebiegającej z gorączką, kaszlem lub katarem, a także zmian opryszczkowych w okolicy jamy ustnej. Ostateczną decyzję podejmuje lekarz anestezjolog.

Szkła kontaktowe, pierścionki, kolczyki, łańcuszki i inne ozdoby powinny zostać zdjęte przed zabiegiem. Należy zmyć lakier z paznokci rąk. Dziecku należy założyć podkoszulek z krótkimi rękawami.

Z dzieckiem, które jest w stanie zrozumieć, należy porozmawiać i przygotować je psychicznie do zabiegu. Nie należy go oszukiwać, ale przekazać niezbędne informacje w sposób, który nie zwiększy jego niepokoju. Najlepiej tłumacząc co się będzie z nim działo i odpowiadając na jego pytania. Jeżeli dziecko miało wcześniej nieprzyjemne i budzące lęk doświadczenia związane z leczeniem stomatologicznym, należy mu wytłumaczyć, że tym razem najpierw zaśnie, a gdy się obudzi zęby będą już wyleczone.

Po przybyciu do naszej kliniki dziecko w pierwszym okresie przebywa razem z rodzicami. W celu zmniejszenia lęku dziecka anestezjolog może podać doustnie lek uspokajający rozpuszczony w niewielkiej ilości soku jabłkowego. Jeżeli dziecko nie może przyjąć leku doustnie, istnieje możliwość podania go doodbytniczo. Po podaniu leku uspokajającego dziecko nie powinno chodzić, ale siedzieć obok rodziców. Jeżeli chce pójść do ubikacji, nie może być tam pozostawione samo. Po 10-30 minutach od podania leku dziecko staje się senne. Wtedy rodzice i pielęgniarka przenoszą je do sali zabiegowej. Przed założeniem wkłucia dożylnego rodzice wracają do poczekalni.

W celu wyeliminowania bólu podczas wkłucia do żyły, należy 1,5 godziny wcześniej zastosować na skórę (na grzbiecie prawej dłoni i w prawym zgięciu łokciowym, lub w innym miejscu wskazanym przez anestezjologa) krem EMLA. Na skórę należy wycisnąć ok. 1/3 tubki kremu (tubka zawiera 5 g kremu) i szczelnie przykleić przezroczystą cienką folią, dołączoną do tubki. Krem można wcześniej otrzymać w naszej klinice lub kupić w aptece na receptę. Ten sam sposób znieczulenia skóry można zastosować, jeżeli przed zabiegiem będzie pobierana u dziecka krew w celu wykonania badań. Prosimy, aby w przypadku wcześniejszego pobierania krwi nakłuwana była żyła na lewej, a nie na prawej ręce.

Zgodnie z obowiązującymi zaleceniami, dziecko przed zabiegiem powinno zostać zaszczepione przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B jeżeli nie otrzymywało takiego szczepienia wcześniej. W przypadku pierwszego szczepienia skuteczną ochronę dają już dwa szczepienia w odstępie miesięcznym. Zabieg może się odbyć najwcześniej dwa tygodnie po drugim szczepieniu. Pomimo, że w naszej poradni ryzyko zakażenia wirusem WZW typu B jest minimalne (z uwagi na nowoczesny system sterylizacji i stosowanie sprzętu jednorazowego), to jednak zalecamy wykonanie tego szczepienia. Jeżeli nie zdecydują się Państwo na zaszczepienie dziecka, podpisując zgodę na zabieg, automatycznie rezygnują Państwo z roszczeń wobec naszej placówki w przypadku zachorowania dziecka na wirusowe zapalenie wątroby.

Bezpośrednio przed zabiegiem będziecie mogli Państwo zadać anestezjologowi wszystkie dodatkowe pytania. Można też wcześniej do nas zadzwonić, żeby porozmawiać z anestezjologiem (tel. 22 678 16 11).
Bardzo prosimy o dostarczenie anestezjologowi najpóźniej w dniu zabiegu książeczki zdrowia dziecka, kart informacyjnych leczenia szpitalnego oraz innej posiadanej dokumentacji medycznej.

Zabieg i znieczulenie

Przed założeniem wkłucia, rodzice zostaną poproszeni o opuszczenie sali zabiegowej. Mogą w tym czasie przebywać w poczekalni lub w sali z kominkiem.

Znieczulenie ogólne, nazywane także narkozą, polega na podaniu leków usypiających, zwiotczających mięśnie> i przeciwbólowych. Dziecko nie będzie nic czuć ani pamiętać z tego okresu. Do tchawicy zostanie wprowadzona plastikowa rurka, która zarówno zabezpieczy drogi oddechowe dziecka, jak również umożliwi oddychanie. Po jej wyjęciu gardło może być podrażnione, co może objawiać się chrypką i przejściowym bólem gardła.

Nie istnieje całkowicie bezpieczna metoda znieczulenia. Stała obserwacja, elektroniczne monitorowanie czynności serca i oddychania, wysoka jakość używanego sprzętu i leków oraz kwalifikacje i doświadczenie anestezjologa – pozwalają na zmniejszenie ryzyka związanego ze znieczuleniem do minimum. Nad bezpieczeństwem Państwa dziecka podczas zabiegu będzie czuwał doświadczony lekarz – specjalista anestezjolog, który posługuje się nowoczesnym systemem monitorowania. Do jego obowiązków należy także utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała dziecka, uzupełnianie płynów oraz zapewnienie bezbolesności po zabiegu.

Jednym z najpoważniejszych powikłań związanych ze znieczuleniem jest hipertermia złośliwa. Jest ona zaburzeniem dziedzicznym uwidaczniającym się tylko w okresie okołooperacyjnym i występującym średnio raz na 15 000 znieczuleń u dzieci. W przebiegu tej choroby narasta w sposób lawinowy praca mięśni, co prowadzi do zużycia zapasów energetycznych mięśnia, zużycia tlenu i wytwarzania ogromnej ilości ciepła. Dzięki nowoczesnemu monitorowaniu jesteśmy w stanie szybko rozpoznać epizod hipertermii złośliwej w czasie znieczulenia oraz posiadamy lek (Dantrolen), którego natychmiastowe podanie hamuje rozwój choroby.

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia powyższego powikłania prosimy o udzielanie wyczerpujących odpowiedzi podczas przeprowadzanego przez anestezjologa wywiadu. Szczególnie istotne są informacje na temat występowania chorób mięśni o podłożu genetycznym, zeza, powikłań przy poprzednich znieczuleniach (zarówno u dzieci jak i u rodziców) w tym np. pojawienia się ciemnego moczu po znieczuleniu, wzrostu temperatury nieznanego pochodzenia w okresie okołooperacyjnym, a także wystąpienia w przeszłości hipertermii złośliwej u dziecka lub w jego rodzinie.

Nasza placówka ma podpisaną umowę z Samodzielnym Publicznym Dziecięcym Szpitalem Klinicznym przy ul. Marszałkowskiej 24, gwarantującą możliwość hospitalizacji pacjenta w przypadku wystąpienia powikłań. Podpisaliśmy także umowę z firmą MEDICOR zapewniającą jak najszybszy, specjalistyczny transport pacjenta do szpitala (karetka R).

Od października 2000 r. do końca 2010 r. wykonaliśmy ponad 4 750 zabiegów w znieczuleniu ogólnym. Nie wystąpiły w tym okresie żadne poważne powikłania zarówno w czasie leczenia w naszej klinice jak i później – w domu pacjenta.

U wszystkich dzieci z wadami serca, a także w przypadku dużych zmian zapalnych i licznych ekstrakcji, podajemy dożylnie jedną dawkę antybiotyku w celu zabezpieczenia przed bakteriami, które przedostają się do układu krążenia z leczonych zębów. Kontynuowanie podawania antybiotyku po zabiegu najczęściej nie jest potrzebne. Z tego powodu prosimy o wcześniejsze przekazanie anestezjologowi informacji na temat ewentualnego uczulenia na antybiotyki.

Leki stosowane przez anestezjologów w naszej poradni są najwyższej jakości – ich działanie ustępuje w krótkim czasie po zakończeniu znieczulenia, dzięki czemu dziecko szybko i bezpiecznie może wrócić do domu. Natomiast leki uspokajające podane przed zabiegiem działają ok. 3 godzin. Dlatego, jeżeli zabieg trwał krócej, dziecko nadal może być senne z tego powodu.

Do objawów ubocznych, które mogą wystąpić po znieczuleniu ogólnym zaliczamy m.in.: nudności, wymioty, chrypkę, ból gardła, ból uszu, kaszel, senność, zawroty głowy lub zapalenie żyły, nierytmiczna akcja serca, krwawienie po ekstrakcjach.

Szczególnie narażeni na powikłania po zabiegu w znieczuleniu ogólnym mogą być chorzy obciążeni zaburzeniami czynności układu krążenia (niestabilna choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, wady serca), układu oddechowego (dychawica oskrzelowa, przewlekłe serce płucne), chorobami metabolicznymi (cukrzyca, znaczna nadwaga ciała), chorobami układu nerwowego i mięśniowego oraz deformacjami układu kostnego.

Budzenie dziecka

Po zakończeniu zabiegu anestezjolog budzi dziecko, usuwa rurkę z tchawicy, a następnie przenosi je do sali wybudzeń. Wtedy rodzice proszeni są o towarzyszenie dziecku. W ciągu pierwszej godziny dziecko przebywa pod wspólnym nadzorem pielęgniarki i rodziców. W tym czasie może utrzymywać się jeszcze resztkowe działanie wcześniej podanych leków, a dziecko może być śpiące i tak długo jak śpi, nie należy go budzić. Ułożone jest wtedy na prawym boku (twarzą w stronę rodziców i pielęgniarki). Może otrzymywać tlen przez maskę, jeżeli anestezjolog uzna to za potrzebne. Gdy otworzy oczy i zacznie się ruszać, można je wziąć na ręce lub na kolana, jeżeli się tego domaga.

Dziecko bezpośrednio po obudzeniu nie wymaga pojenia, ponieważ wcześniej otrzymywało płyny dożylnie. Wskazówki dotyczące pojenia i karmienia dziecka po powrocie do domu otrzymacie Państwo od stomatologa i anestezjologa.

Przed zwolnieniem dziecka do domu anestezjolog ocenia jego stan, a także udziela informacji rodzicom na temat stosowania leków przeciwbólowych. Zapobiegawcze postępowanie przeciwbólowe polega na zastosowaniu przez stomatologa znieczulenia miejscowego przed każdą ekstrakcją oraz podaniu paracetamolu w czopku przed obudzeniem dziecka. Następne dawki paracetamolu mogą być podawane przez rodziców w domu. Jednorazowa dawka doustna wynosi 15 mg na kg masy ciała dziecka, a u osoby dorosłej 1 gram. Może być powtarzana co 4 godziny.

Przed zwolnieniem dziecka do domu pielęgniarka usuwa plastikowa kaniulę (tzw. Venflon) z żyły.

Jeżeli mieszkacie Państwo w Warszawie lub okolicy, zabieracie po zabiegu dziecko do domu własnym samochodem lub taksówką. Nie jest możliwy powrót do domu środkami komunikacji miejskiej. Bardzo prosimy o parkowanie samochodów przed budynkiem przy ul. Agatowej 10. Nasi sąsiedzi nie zgadzają się na parkowanie przed ich posesjami. Jeżeli mieszkacie Państwo w innym rejonie Polski, możecie skorzystać z naszego pokoju gościnnego W razie wystąpienia u dziecka niepokojących objawów po opuszczeniu naszej kliniki (np. bólu, wymiotów lub krwawienia z miejsca po usunięciu zęba), prosimy o niezwłoczny kontakt telefoniczny z pielęgniarką dyżurną (tel. 507 163 305).

Lek. med. Artur Januszaniec
Kierownik Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej
Specjalista anestezjolog

Klinika stomatologiczna dla dzieci Uśmiech Malucha, ul. Agatowa 10, 03-680 Warszawa,
Tel. +4822 679-87-14 (w godz. 8.00 - 16.00 pn-pt) oraz 502-179-246 (8.00-18.00 pn-pt)
Projekt i realizacja WEBPUBLICA
Klinika stomatologiczna dla dzieci Uśmiech Malucha, ul. Agatowa 10, 03-680 Warszawa,
Tel. +4822 679-87-14 (w godz. 8.00 - 16.00 pn-pt) oraz 502-179-246 (8.00-18.00 pn-pt) www.stomatologiadzieci.pl/jak-przygotowac-dziecko-do-zabiegu.html